قوتارماق می، قورتولماق می؟

اوت 10, 2008 at 8:03 ب.ظ. 3 دیدگاه

تورکییه سینیریندان ایرانا گئچسه‌ز، ماکی-بزیرگان-آواجیقدان توت… زنجانا قدر و سولدوزدان توت…سایین‌قالایا قدر دانیشما دیلینده «توکنمک» سؤزونو ائشیتمه‌یه جکسینیز.

 بلکه ده منیم اوشاقلیق چاغیمداکی کیمی تبریز-تئهران یولونون اوستونده یئرلشن قزوین‌ده «هفتاد و بئش تومن 75» ترکیبینین نه‌جه اولدوغو حئیرتینده قالمیشکن، بیر ده «یخ(بوز) یوخدو توکنیب» سؤزونو ائشیتجه‌گین «مامان! مامان! بو آغا تورکییه‌لیلر کیمی دانیشیر، دئییر توکندی!» دئییب، «غریب آزربایجان» دییه بیله‌جگیمیز تئهران، قوم، مرکزی، همدان، گیلان، کوردیستان، کیرمانشاه و قزوین ویلایتلرینده‌کی تورپاقلاریمیزدا بعضی سؤزلرین تبریزدن داها چوخ تورکییه تورکجه‌سینه بنزه‌دیگینی فرق ائده‌جکسینیز.

قوتارماق می، قورتولماق می؟
اؤنجه‌لر قوتارماق‌ین دوغرو و قورتولماق‌ین یانلیش اولدوغونو و قوتارماق فئعلینین قورتولماق‌ین تحریفلی شکلی اولدوغو قناعتینده ایدیم. آمما بیر افغانلی فیکریمی دگیشدی. بیله‌سی ایله دانیشدیغیمدا بیر شئیین بیتمک-توکنمگینی سؤیله‌مک ایسته‌دیگی زامان «خلاص شدن» ترکیبیندن ایسیفاده ائدیردی! بو بیزیم «قورتولماق»ین تام قارشیلیغیدیر. یانی افغانیستاندا دا بیر شئیین بیتمک-توکنمگی اوچون «قورتولماق-خلاص اولماق» ترکیبینی ایشلدنلر ده وار.

من اوچون چوخ ایلگی چکیجی ایدی!

Advertisements

Entry filed under: تورکجه, دانیشما دیلی-فولکلور.

وئبلاگ تانیتیمی: تالواسالی گونلر links for 2008-08-14

3 دیدگاه Add your own

  • 1. تورکآز توران  |  اوت 10, 2008 در 11:50 ب.ظ.

    ماراقلی قونودور به‌ی!
    همدان تورک‌لری آراسیندا بیر سیرا سؤزجوک‌لر قالیب کی من اویانلاردا ائشیتمه‌میشم. قانشار(مقابل، جلو)، یازی (ائشیک، دیشاری) کیمی سؤزجوک‌لر. بو آذربایجانین همدان و اراک بؤلگه‌سینه اؤزه‌ل دئییم و سؤزجوک‌لر اؤزو بیر ماراقلی قونودور.
    ساغ اولاسینیز بو یازینیز اوچون.
    اؤپورم!

    پاسخ
  • 2. ashigh gonash ali ramazani  |  اوت 14, 2008 در 8:51 ق.ظ.

    salamlar dildaşim
    saq ola sız
    yaşasın turk dunyası

    پاسخ
  • 3. مئهران باهارلي  |  اکتبر 8, 2008 در 10:54 ب.ظ.

    سلام. منجه ده قوتارماق، قورتارماق`ين تحريف اولموش شكلي دئييلدير. بو قونو ايله بير آز ايلگيلي اولان آشاغيداكي پاراقرافدا بونا قيسساخا توخونموشام (بو يازي مئولانانين توركجه قوشوقلاري حاققيندا يازديغيم يازينين بير بؤلومودور)

    سايقيلاريملا

    ج-دؤنده­رمكDöndәrmәk : در تركيسرايان مصراع «حاق دؤنده­رير حالدان حالا»، به شكل «حق دوندور ور حالدان حالا» ثبت شده است (ص ٦٢). حال آنكه فرم مناسب اين كلمه، فرم قديمي آن كه در تركي آزربايجاني معاصر نيز بكار مي رود يعني «دؤنده­رير» مي باشد. «آت جيلاويسين.ي دؤنده­ردي، گئري دؤندو» (كيتاب-ي دده قورقوت). دؤنده­رمك از بن مصدري دؤنمك به علاوه پسوند قديمي «-ده­ر dәr» ساخته شده است. «دؤندورمك» فرم آناتوليائي اين مصدر است. پسوند قديمي «–ده­ر» علاوه بر «دؤنده­رمك» در چند فعل ديگر نيز تا به امروز حفظ شده است. بسياري از اين افعال با پسوند «ده­ر»، در عين حال داراي فرم با پسوند «–دور» اما با معاني متفاوت نيز مي باشند: چؤنده­رمكÇöndәrmәk (به رابطه «چؤنده­رمك» – «چئويرمك» و «دؤنده­رمك» – دئويرمك دقت شود)، گؤنده­رمكGöndәrmәk (فرم «كؤندورمك»-«گؤندورمك» به معني هدايت كردن است)، آخدارماق Axdarmaq، قانتارماق Qantarmaq (به يك نفس نوشيدن، فرم «قانديرماق» به معني شيرفهم كردن و فريفتن است)، قوتارماق Qotarmaq (بلند كردن، بالا بردن، تمام كردن يك كار. احتمالا همريشه با «گؤتورمك». قوتارماقQutarmaq در تركي معاصر آزربايجاني به معني تمام كردن، ظاهرا محرف اين مصدر است و نمي بايد آنرا با قورتارماقQurtarmaq به معني رها ساختن و خلاص كردن اشتباه گرفت)، قايتارماق Qaytarmaq («قايتارماق»، معادل قپچاقي «دؤنده­رمك» اوغوزي است. فرم «قايديرماق» به معني لغزاندن و سُر دادن است)، گؤسته­رمكGöstәrmәk (دو فعل «گؤسته­رمك» و «گؤرسه­تمك» در زبان تركي، غير از هم بوده داراي ريشه شناسي خاص و جداگانه اند)، يومدارماقYumdarmaq (به معني جمع كردن، همريشه با يوماق، يوموز، يومقو، يومقون،….. فرم «يومدورماق» به معني سبب بسته شدن است)، قوندارماق Qondarmaq (به معني سرهم بندي كردن، فرم «قوندورماق» به معني نشاندن است)، …. در ساختار پسوند «–ده­ر» نظرات گوناگوني وجود دارد، عده اي آنرا مركب از و ساده شده تركيب دو پسوند –يت+ -ار (مانند قاي.يت.ار = قايتار، آخ.يت.ار = آختار)، برخي آن را محرف پسوند –دور (تبديل دؤن.دور به دؤنده­ر) و گروهي آنرا ساده شده تركيب دو پسوند–د+-گه­ر (مانند كؤن.د.گه­ر = گؤنده­ر) دانسته اند.

    پاسخ

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


سون یازیلار

آرشیو-گئچمیش یازیلار

RSS سؤزوموز وئبلاگلار دیزیسی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

RSS حامیان محیط زیست آذربایجان

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

RSS آزربایجان تۆرکجه‌سی دئییم‌لری

  • Be Better Making Use Of These Excellent Security Alarms Tips
    Use caution spreading trip ideas on the web and more ideas here in Fortress Lock and Security Alarm Systems. This is especially true in relation to showing programs on social networks and publishing revisions during holiday. You don't fully realize is reading your options on these blogs. Anyone can be intending on breaking up to your residence continuou […]
  • Home Security System
  • بدون عنوان
  • So Happy With My Home Security System
    I have to get home security Austin TX since recently there has been an increase in crime in my area. My neighbors house got broke into and I was a little concerned that mine would be next. I knew I had to do something to prevent that from happening. After doing some research I decided the best option for me was to get a home security system. It was worth wha […]
  • Tips For Improving Home Security
    If you’re planning to improve your home security Austin, then you’re making a wise decision. These days, you can never be too careful when it comes to securing your property - and taking the required steps to ensure your home isn’t a ‘soft target’ is essential for anyone who cares about their property and their family. With this in mind, we have a few tips t […]

RSS یورد آنلاین کیتاب ائوی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

RSS آلما یولو

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

RSS مسیح‌آغا محمدی

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

RSS قایا قیزی(حکایتهای شهربانو، وبلاگ زن متولد ماکو)

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

RSS قاشقایی تورکلوگو

  • خطایی رخ داد! احتمالا خوراک از کار افتاده. بعدا دوباره تلاش کنید.

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: